[vc_row css_animation=”slideInUp” cspt-responsive-css=”98835629|colbreak_no|||||||||colbreak_no|||||||||colbreak_no||||||10||10||colbreak_no|||||||||”][vc_column][vc_custom_heading text=”H\u0130DROELEKTR\u0130K NED\u0130R?” font_container=”tag:h2|text_align:center” use_theme_fonts=”yes” css=”.vc_custom_1597680493124{padding-bottom: 20px !important;}”][vc_column_text]Hidroelektrik, akan sudan elde edilen enerjidir. 2000 y\u0131l \u00f6nce, eski Yunanl\u0131lar tah\u0131l \u00f6\u011f\u00fctmek ve tekerlekleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in su g\u00fcc\u00fc kulland\u0131lar; bug\u00fcn elektrik \u00fcretmenin en uygun maliyetli yollar\u0131ndan biridir ve genellikle mevcut olan yerlerde tercih edilen y\u00f6ntemdir. Hidroelektrik santrallar (HES) akan suyun g\u00fcc\u00fcn\u00fc elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler. Akan su i\u00e7indeki enerji miktar\u0131n\u0131 suyun ak\u0131\u015f veya d\u00fc\u015f\u00fc\u015f h\u0131z\u0131 tayin eder. B\u00fcy\u00fck bir nehirde akan su b\u00fcy\u00fck miktarda enerji
\nta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ya da su \u00e7ok y\u00fcksek bir noktadan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde de yine y\u00fcksek miktarda enerji elde edilir. Her iki yolla da kanal ya da borular i\u00e7ine al\u0131nan su, t\u00fcrbinlere do\u011fru akar, elektrik \u00fcretimi i\u00e7in pervane gibi kollar\u0131 olan t\u00fcrbinlerin d\u00f6nmesini sa\u011flar. T\u00fcrbinler jenerat\u00f6rlere ba\u011fl\u0131d\u0131r ve mekanik
\nenerjiyi elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n
Norve\u00e7'te elektri\u011fin % 99'u hidroelektrik enerjiden geliyor. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck hidroelektrik santrali, \u00c7in'deki 22.5 gigawatt Three Gorges Baraj\u0131'd\u0131r. Y\u0131lda 80 ila 100 terawatt saat \u00fcretiyor, 70 milyon ila 80
\nmilyon haneye enerji sa\u011flayabilecek. D\u00fcnyada 24 \u00fclkede toplam ulusal elektrik \u00fcretiminin %90\u2019\u0131n\u0131n ve 63 \u00fclkede %50 sinin hidroelektrik santrallerden elde ediliyor.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli mikro-hidroelektrik projeleri, uzak yerlerdeki topluluklar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir fark yaratabilir. Hidroelektrik enerjinin temel prensibi t\u00fcrbinleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in su kullanmakt\u0131r. Hidroelektrik santralleri iki temel konfig\u00fcrasyondan olu\u015fur: barajlar ve rezervuarlar. B\u00fcy\u00fck bir hazneye sahip
\nhidroelektrik barajlar, yo\u011fun talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in suyu k\u0131sa veya uzun s\u00fcre depolayabilir. Tesisler, hem pompalama hem de elektrik \u00fcretimi i\u00e7in gece veya g\u00fcnd\u00fcz kullan\u0131m\u0131, mevsimlik depolama veya pompal\u0131 depolama geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc tesisler gibi farkl\u0131 ama\u00e7lar i\u00e7in daha k\u00fc\u00e7\u00fck barajlara ayr\u0131labilir.
\nBarajlar ve rezervuarlar olmadan hidroelektrik daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte, tipik olarak bir nehirde ak\u0131\u015f\u0131na m\u00fcdahale etmeden \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f bir tesisten \u00fcretim yapmak anlam\u0131na gelir. Bu nedenle, insanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli hidroli\u011fi daha \u00e7evre dostu bir se\u00e7enek olarak g\u00f6rmektedir. HES\u2019ler\u00a0enerjinin depolanabildi\u011fi tek kaynak olup, depolanan su ile istenilen miktarda enerjiyi
\ndepolayarak talebe ba\u011fl\u0131 \u00fcretim yapma imk\u00e2n\u0131\u00a0sa\u011flar.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 i\u00e7erisinde en \u00f6nemli potansiyellerden biri hidrolik enerjidir. \u00dclkenin br\u00fct hidroelektrik potansiyeli 433 milyar kWh\/y\u0131l, teknik potansiyeli 216 milyar kWh\/y\u0131l, ekonomik potansiyeli ise 164 milyar kWh\/y\u0131l seviyesindedir (DS\u0110, 2013). Bu de\u011ferler ile T\u00fcrkiye d\u00fcnya teknik hidroelektrik potansiyelinin %1\u2019ine, Avrupa ekonomik potansiyelinin %16\u2019s\u0131na sahiptir ve Norve\u00e7\u2019ten sonra Avrupa\u2019da ikinci s\u0131rada gelmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019deki hidroelektrik santraller 26 ana akarsu havzas\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu havzalar i\u00e7inde F\u0131rat ve Dicle olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r ve bu b\u00f6lgede uygulanan G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi (GAP) T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck elektrik \u00fcretim, sulama ve b\u00f6lgesel kalk\u0131nma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. GAP tamamland\u0131\u011f\u0131nda 22 baraj,19 HES\u2019de toplam 7476 MW bir kurulu g\u00fc\u00e7te 27 milyar kWh\/y\u0131l bir elektrik \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Ayr\u0131ca 1,82 milyon hektar tar\u0131m arazisi de sulama olanaklar\u0131na kavu\u015facakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin teknik hidroelektrik potansiyeli d\u00fcnya teknik potansiyelinin %1,5\u2019ine, Avrupa teknik potansiyelinin ise %17,6\u2019s\u0131na tekab\u00fcl etmektedir.<\/p>\n
Hidroelektrik Enerji Santraller (HES) nehirleri kurutmazlar. Hidroelektrik Enerji Santralleri; elektrik \u00fcretimi amac\u0131yla suyun belli bir miktar\u0131n\u0131 (asla tamam\u0131n\u0131 de\u011fil) belli bir noktada nehir yata\u011f\u0131ndan alarak, belli bir mesafe boyunca iletim yap\u0131s\u0131 ile santrale d\u00fc\u015f\u00fcrerek elektrik \u00fcreten santrallerdir. Su t\u00fcrbini d\u00f6nd\u00fcrd\u00fckten sonra \u00f6zelliklerinden hi\u00e7bir \u015fey kaybetmeden tekrar yata\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r. Bu esnada hi\u00e7bir kay\u0131p veya kirlenme s\u00f6z konusu de\u011fildir. Aksine suyun HES\u2019te kullan\u0131lan k\u0131sm\u0131 kat\u0131 at\u0131klardan temizlenerek dere yata\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu anlam\u0131yla HES\u2019ler de\u011firmen ta\u015f\u0131n\u0131 de\u011fil de bir t\u00fcrbini d\u00f6nd\u00fcren modern zaman de\u011firmenleridir.<\/p>\n
Dereler hi\u00e7bir surette sat\u0131lm\u0131yor. HES yapmak isteyen firmalara suyun kullan\u0131m hakk\u0131 49 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre i\u00e7in DS\u0130 ile imzalanan Su Kullan\u0131m Hakk\u0131\u00a0 anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde verilmektedir. Bu anla\u015fma metninde, firman\u0131n suyu sadece enerji \u00fcretimi amac\u0131yla kullanaca\u011f\u0131, DS\u0130\u2019nin herhangi bir zamanda herhangi bir nedenle isteyece\u011fi suyu, tazminat talep etmeksizin, yata\u011fa b\u0131rakmak zorunda oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmektedir.<\/p>\n
Teknik ve ekonomik a\u00e7\u0131dan derelerimizin tamam\u0131na HES yapma imkan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. \u0130lgili Kurumlar taraf\u0131ndan yap\u0131lan detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucu sadece; teknik, ekonomik, \u00e7evresel ve sosyal a\u00e7\u0131dan uygun yerlere HES yap\u0131labilmektedir. \u00dclkemizdeki sular\u0131n kayna\u011f\u0131ndan denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc noktaya kadar tamam\u0131nda HES yapmam\u0131z halinde 433 milyar kWh olacak potansiyelimizin yukar\u0131da belirtilen nedenlerden dolay\u0131 bug\u00fcn i\u00e7in sadece 165
\nmilyar kWh\u2019lik k\u0131sm\u0131nda HES yapmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Teknik ve ekonomik a\u00e7\u0131dan\u00a0HES\u00a0yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan yerlere bunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na izin
\nverilmedi\u011finin garantisi, fizibilite kontrol\u00fc yoluyla, DS\u0130\u2019dedir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye genelinde HES\u2019ler i\u00e7in orman alanlar\u0131ndan 25.061 hektar alanda bedelli olarak izin al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu arazi, toplam orman alan\u0131m\u0131z\u0131n binde 1\u2019inden daha az bir alana tekab\u00fcl ediyor. HES projelerinin yo\u011funluk arz etti\u011fi Rize\u2019de ise HES\u2019ler i\u00e7in ormanlardan 135 hektar alanda bedelli olarak izin al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu alan Rize ormanlar\u0131n\u0131n on binde 8\u2019ine tekab\u00fcl ediyor.Di\u011fer taraftan HES firmalar\u0131ndan, zarar verdikleri a\u011fa\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n en az 5 kat\u0131 kadar a\u011fa\u00e7 dikmeleri konusunda taahh\u00fctte bulunmalar\u0131 isteniyor. \u00dcstelik dikilmesi istenen bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n ekonomik de\u011ferinin kesilen a\u011fa\u00e7lara k\u0131yasla daha y\u00fcksek olanlardan se\u00e7ilmesi gerekiyor.<\/p>\n
Hidroelektrik en temiz enerji \u00fcretim yoludur. Karbon emisyonuna yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in HES\u2019ler k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fimine kar\u015f\u0131 desteklenmesi gereken tesislerdir. HES\u2019ler suyun g\u00fcc\u00fcnden yararlanan, enerji \u00fcretimi neticesinde hi\u00e7bir at\u0131k ortaya \u00e7\u0131karmayan, temiz enerji \u00fcreten tesislerdir. \u00d6rne\u011fin, 25 MW\u2019lik bir nehir santrali, y\u0131ll\u0131k 80 milyon kilovatsaat ye\u015fil enerji \u00fcretir ve bu da yakla\u015f\u0131k 47.000 ton karbondioksit sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n engellenmesi ya da 9.000 arac\u0131n trafikten \u00e7ekilmesi anlam\u0131na gelir. Bu da yakla\u015f\u0131k 3 milyon a\u011fac\u0131n sald\u0131\u011f\u0131 temiz havaya e\u015fde\u011ferdir. \u00d6zetle; \u201cHES\u2019ler do\u011faya b\u00fcy\u00fck zarar veriyor.\u201d alg\u0131s\u0131n\u0131n aksine Hidroelektrik Santraller do\u011fa dostu tesislerdir.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[vc_row css_animation=”slideInUp” cspt-responsive-css=”98835629|colbreak_no|||||||||colbreak_no|||||||||colbreak_no||||||10||10||colbreak_no|||||||||”][vc_column][vc_custom_heading text=”H\u0130DROELEKTR\u0130K NED\u0130R?” font_container=”tag:h2|text_align:center” use_theme_fonts=”yes” css=”.vc_custom_1597680493124{padding-bottom: 20px !important;}”][vc_column_text]Hidroelektrik, akan sudan elde edilen enerjidir. 2000 y\u0131l \u00f6nce, eski Yunanl\u0131lar tah\u0131l \u00f6\u011f\u00fctmek ve tekerlekleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in su g\u00fcc\u00fc kulland\u0131lar; bug\u00fcn elektrik \u00fcretmenin en uygun maliyetli yollar\u0131ndan biridir ve genellikle mevcut olan yerlerde tercih edilen y\u00f6ntemdir. Hidroelektrik santrallar (HES) akan suyun g\u00fcc\u00fcn\u00fc elektri\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler. Akan su […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11425"}],"collection":[{"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11425"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11427,"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11425\/revisions\/11427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yenader.org\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}